'Mooi niet alleen' - boekje over single-zijn in september in de winkel

* uit de najaarsbrochure van uitgever Ark Media

Advent

Meer Advents-inspiratie is de te vinden via www.ZINinWijkbijDuurstede.nl

Elia

Een verhaal over en door Elia...gebaseerd op 1 Koningen 18 en 19

Battle 

Ik ben Elia.
Een gelovige.
Een profeet zelfs – dat betekent dat ik mijn mond nog wel eens opentrek om iets over God te zeggen.
Dat is soms hard nodig.
Want de mensen om me heen (en ik zelf ook hoor.. soms..) zijn zo druk met van alles dat ze vergeten te kiezen.
Om één ding tegelijk te doen.
Laat ik jullie vertellen over wat ik laatst meemaakte.
Het was een soort Battle. Een battle om Gods aandacht.
Daar stond ik, met een massa publiek er omheenn. En naast mij stond nog een heel zwikkie profeten. En de vraag was, wie nu echt contact met God kon leggen. Wie had er ècht verbinding..
Zij, die andere profeten, mochten eerst: ze zetten al hun schermen aan, laptops, telefoons, ipads.. ze sprongen ermee in het rond en probeerden maar verbinding te krijgen. Met wat voor goden dan ook.
Het was een bizar gezicht.
“Misschien is jullie God even weg, naar de wc ofzo.. heeft hij zijn wifi niet aanstaan misschien?” zei ik nog…
Er gebeurde niets..
Toen mocht ik.
Ik liet het helemaal stil worden.
En ik richtte me tot God. Hoe precies.. ja, ik weet het zelf niet eens goed.
Maar ik concentreerde me.
En toen voelde je dat er iets gebeurde – in het hele publiek...
Het was geen vuur uit de hemel en toch ook weer wel..
We hadden verbinding… maar dat was toen. Er is veel gebeurd sinds toen.. 

Woestijn

- Elia is gaan liggen

Toen was er verbinding, maar inmiddels voel ik me helemaal alleen…
Jullie denken dat je als gelovige alleen staat, met je secularisatie…
nou.. dat is bij mij nog wel even erger.
Niemand is er over, die me steunt.
Ik heb zoveel over me heen gekregen na die Battle.
Hatemails, gescheld op twitter en wat ze op FB over me zeiden… ze wensen me gewoon dood.
Voor mij hoeft het niet meer… ik wil niet meer verder.

Een engel  brengt water en brood
Kom Elia, eet en drink wat. Je hebt nog een lange reis voor de boeg.
Elia neemt het aan en gaat weer liggen

Engel brengt voor de tweede maal water en brood

Wie was dat..? Ze wist in ieder geval wat ik nodig had…
Ik heb weer energie om op zoek te gaan naar verbinding… in de bergen, daar ga ik God zoeken.

       

Op de berg

Waar is God te vinden als je hem zoekt? 

Soms heb ik hem hard nodig, als ik het gevoel heb dat er niemand is die me helpen kan.
Als ik me in de steek gelaten voel.
Als ik me zorgen maak. Over wat ik allemaal om me heen zie gebeuren.
Vaak moet ik heel hard zoeken.
Maar soms merk ik iets van hem.
Tussen alle geluiden door, in alle drukte, is hij erbij.
En soms helpt het als ik stil ben. 
Hier, boven op de berg, hoor je alleen de wind. En als het dan stil wordt in mij, dan is het net of God in mijn oor fluistert.
Niet alleen maar lieve dingen, als ‘ik ben bij je’. Dat ook..
maar ook stevige taal. Want er moet wel wat gebeuren!
maar vooral:
Hier op de berg besef ik.. er is Iemand groter dan ik. Die met mij verbonden is.

zoals een moeder zorgt..

'Zoals een moeder zorgt, voor kinderen haar toevertrouwd, en waarborgt dat zij leven...zo is een God van liefde' - deze regels uit een lied van Huub Oosterhuis zongen door mijn hoofd toen ik het erf van een boerderij af reed waar een moeder te vroeg gestorven was.
In de afscheidsdienst lazen we een regel uit Jesaja 66: 'Zoals een moeder haar zoon troost, zo zal ik jullie troosten.'
God is als een moeder... die haar zoon troost, op schoot neemt, of over zijn bol aait als hij daarvoor te groot is geworden. Als een moeder die zorgt dat je elke dag de tafel gedekt vindt, die er is als je wilt vertellen over je dag. Die je herinneringen bewaart, foto's inplakt, die altijd bezig is om te zorgen dat thuis ook echt thuis is..
Wij zijn als een kind dat tot rust komt in Gods armen.
Zo beschrijft psalm 131 het:

Ik ben stil geworden

mijn ziel heeft rust gevonden

als een kind op de arm van zijn moeder ben ik

ontspannen

rustig

als een kind vol vertrouwen is mijn ziel

Als mensen te vroeg sterven, als een moeder er niet meer is om haar zoon te troosten, dan hebben we Gods moederlijke zorg en zegen hard nodig...

En oh ja: die rust komt misschien pas, nadat God alle boosheid en verdriet over zich heen heeft laten komen, als we uit geraasd zijn..

Licht in het lijf

Ik mocht de afscheidsdienst leiden van een moeder van 3 jongens tussen 10 en 17 jaar oud. Prachtige mannen, met een dappere vader.
Ik had alle woorden afgewogen; muziek was zorgvuldig uitgezocht. Maar het mooiste moment had geen woorden nodig. Alle vrienden en vriendjes van de 3 zonen mochten naar voren komen om met hen een lichtje aan te steken. Lichtjes die ons helpen herinneren aan het Licht,zei ik erbij. Er waren er misschien wel dertig. Ze zetten waxinelichtjes om 3 kaarsen heen die de zonen hadden aangestoken. En ze zochten hun vrienden op, sloegen armen om elkaar heen en huilden. Terwijl de volwassenen in de banken zaten en helemaal vergaten om te zingen deelden ze hun verdriet, rond de kist met een overleden moeder.
Ik hoop zo dat het ritueel een restje licht in hen heeft achtergelaten. Licht in hun lijf, tegen het gemis in.

kloosterdag: heilige ruimte

Maanden geleden schreef ik:
“Soms droom ik van een klooster in Cothen. De kerk – een plek om te bidden, een paar keer op een dag. De grote tafel in de pastorie – een soort refter, waar gepraat, gedronken en gegeten wordt, waar de vragen van geloven hier en nu gedeeld worden. De wandelpaden om het dorp heen – een grote kloostertuin om tot jezelf te komen. Het geheel: een plek waar je God en mensen ontmoet, en waar je zo de ruimte vindt om tot jezelf te komen.”

Op zaterdag 1 juni was het zover: vanuit ZIN in Wijk bij Duurstede werd een kloosterdag georganiseerd. 
Een klein groepje maakte kennis met elkaar aan de grote tafel van de pastorie, en verplaatste zich daarna naar het Cothense kerkje voor het eerste gebed.
De gebeden vormden de ruggegraat van deze dag. Aan het begin, voor het middageten, aan het einde van de middag en voor vertrek in de avond zaten we in een kring in de kerk. We luisterden naar het verhaal van Elia uit 1 Koningen 19 (waar hij eerst niet meer verder wil, dan nieuwe energie krijgt van een engel, op weg gaat en dan God ontmoet in een milde bries), waren stil, zongen en baden met elkaar.
De gebeden maakten van deze dag 'heilige ruimte': ruimte die apart gezet is, anders dan het gewone. Ruimte om tot jezelf te komen, nieuwe mensen te ontmoeten en God te ervaren in het dagelijkse.
In de open en persoonlijke gesprekken over de vraag 'wat is jouw bron' en 'hoe ga je met kwetsbaarheid om' kwam God niet uitdrukkelijk ter sprake. Hij werd niet bij name genoemd. In de gebeden gebeurde dat wel. Wat onuitgesproken was werd benoemd in lied, gebed en lezing uit de Bijbel. 

Tussen de gebeden werd er gewandeld, heerlijk gegeten en wijn gedronken, van de zon genoten, veel gepraat met elkaar. Afspraak was: deze dag mag je tijd voor jezelf nemen èn tijd voor God. De een deed dat door gesprek, de ander door in een hangmat te liggen of door over het water van de Krommerijn te staren, weer een ander ging even rustig in de kerk zitten. 

Een paar momenten ontroerden me erg: 
De openheid waarmee iemand deelde wat haar op dit moment moeilijk valt. Tranen die gedeeld werden.
De overvloed van al het eten dat door de deelnemers was meegebracht en het gebed dat we hand in hand zongen rond de tafel.
De manier waarop ieder zelf een manier vond om - tijdens de laatste ontmoeting in de kerk - aan haar buurvrouw een zegen met water door te geven. 

Dankbaar sloten we de dag af. Mooi hoe één dag heilige ruimte genoeg kan zijn om op adem te komen..


Een deelnemer schreef een mooi verslag van de dag - je leest het op de website van ZIN in Wijk bij Duurstede. 
Daar is ook het programma van deze dag te downloaden.

Op mijn tenen - derde Paasdag

Dit paasweekend zag ik op tv een portret van iemand met groot verdriet. Meer nog dan zijn woorden over rouw blijft me iets ondefinieerbaars bij.. Woorden zoekend voor wat ik zie: het is alsof hij zich zonder ophouden uitstrekt, als een veer onder spanning, op zijn tenen uitgestrekt. Naar.. naar wat? Naar een andere werkelijkheid, de plek waar hij degene die hij mist vermoedt? Naar een werkelijkheid waar het antwoord op het raadsel van het leven verborgen ligt? Naar de hemel.. ? Naar het licht.. van God?
Ik schreef hem: 'misschien is juist dat uitstrekken naar - vol verlangen - wel de meeste intense vorm van geloven.' De ervaring van dood en gemis maakt het verlangen wakker, de noodzaak om je uit te strekken naar méér dan hier is. 
Pasen is opstaan, de hand gereikt door de Opgestane. Sinds de Passion van vorige week donderdag zie ik daarbij de uitgestoken handen van een lichte gestalte voor me.
Kan ik de spanning van Pasen vasthouden: op mijn tenen blijven staan, gespannen uitzien en verlangen.. ?  

opstanding

het verhaal van een kampbewoner, ergens in een Duits concentratiekamp:

In zijn barak verscheen elke week op dezelfde dag een bewaker om een bepaalde gevangene een afranseling te geven. Week in week uit verscheen hij met zijn  stok, altijd op zoek naar hetzelfde slachtoffer. En niemand die deze dodelijke ban wist te doorbreken.

Tot op een dag een van de anderen bewoners van de barak – niet de verteller - op de bewaker toetrad en zei: ‘U komt nu al tijdenlang iedere week om dezelfde van ons af te ranselen. Ik wilde u vragen  nu vandaag eens voor de verandering daarvan af te wijken, en míj te nemen…’. De bewaker was even uit het veld geslagen, maar herstelde zich: ‘Dat zal ik doen, en omdat u zo flink bent om u zelf aan te melden, mag u zelf het aantal stokslagen bepalen’.

‘Dat laat ik aan uw geweten over’, antwoordde de man.

‘Ik heb geen geweten’, zei de bewaker.

‘Dat hebt u wel’, antwoordde de man, ‘anders had u mij allang een pak rammel gegeven.’

De bewaker keek hem aan, draaide zich om en verdween.

Sinsdien werd hij in de barak niet  meer gezien.

Voor de Opstanding

behoef ik geen bewijs

ik zie haar in je ogen -

onverwoestbaar is 

je geest

die prikkeldraad en marteling trotseerde

en in de golven van geweld

niet machteloos tenonder ging

monddood schoot een kogel jou

maar je ogen blijven woorden spreken

elke letter een symbool

VRIJHEID

oerbeginsel van het leven

taal die niet verstommen zal zolang

de mens ècht Mens zal wezen

voor de Opstanding

behoef ik geen bewijs

ik lees haar in je ogen –

Oeke Kruythof

Is er een diepere dood:
mensen gaan dicht voor elkaar
kunnen geen kier meer open
harten zijn dicht voor God
steen, in zichzelf besloten

Is er nog leven dat breekt
wel een hamer zo hard
een beitel zo scherp
iemand die er iets op weet?

Luister, een woord wekt het oor
luister, wat steen was beweegt
Hij die aan ons zich verloor
open tot op het eind
breekt als de Levende door
roepende tot men Hem kent.

Inge Lievaart

Stille zaterdag: 'als licht'....

Lied van Maria Magdalena, geschreven door Stef Bos, gezongen door Riet Muylaert

goede vrijdag.. hoezo goed?!

Meester (zo heette dat toch nog) Bergsma was hoofd van de christelijke lagere school 'Groen van Prinsterer' te Delft. De bovenmeester. Een kaarsrechte man, met een snor en een strenge blik. (..)
Er is één dag in het schooljaar 1943-1944 die ik nooit zal vergeten. Op een ochtend troffen wij hem, toen we het klaslokaal binnenkwamen, achter de lessenaar aan, licht gebogen. De tranen stroomden over zijn gezicht. Schuw, als door de bliksem getroffen, zaten we in onze banken en bezagen wat daar gebeurde als een verbijsterend, voor onmogelijk gehouden natuurverschijnsel. Na enige tijd begon hij te spreken en vertelde, met horten en stoten en onophoudelijk doorhuilend, wat er gebeurd was. Zijn oudste zoon Folkert had deelgenomen aan het verzet tegen de gehate bezetter; hij was door de Duitsers gepakt en gefusilleerd. Gisteren. De jongen had gedaan wat hij moest doen, een andere weg was er niet. Hij, zijn vader, was er trots op.
Toen rechtte hij zijn rug, begaf zich naar het schoolbord en nam een stukje krijt. 'Schrijf maar over in je schrift', zei hij. Met vaste hand, in het fraaie schoonschrift dat wij van hem gewend waren, schreef hij:

Jezus, ga ons voor
deze wereld door
en u volgend op uw schreden
gaan wij moedig met u mede
Leid ons aan uw hand
naar het vaderland

en nog drie coupletten. Daaronder schreef hij: lievelingslied van Folkert Bergsma, gefusilleerd door de bezetter... 'We gaan het nu samen zingen', zei hij.

uit: A. van den Beukel, 'De dingen hebben hun geheim'.

Witte Donderdag: breken en delen

Een foto die je doet denken: wie zijn de leerlingen van Jezus eigenlijk, wie zijn zijn vrienden?

laatste avondmaal, Raoef Mamedov

Daar, aan dat meer
Brak hij het brood

Iets dat niet gebroken wordt
Kan ook niet worden gedeeld

Hij deelde het brood
Allen werden gevoed

Ze zeggen van hem
Dat hij als God was

Dat God liefde is
Liefde, groter dan de dood.

Hij deelde de liefde
Maar het voedde niet

Dus

Daar, aan dat kruis
Brak hij zichzelf

Inger van Nes

De minste willen zijn.. woensdag in de Stille Week

Zie de mens:
dat moet een koning verbeelden
is hij niet om te lachen
te huilen?

Dat wat hij spiegelt
zou de waarheid zijn:

de mens? -
weg met hem

Dit diepste geheim:

dat hij dit wilde
staan waar onze schaduw viel
gaan in het buitenste duister
geen mens meer
godverlaten
een eeuwigheid lang -
en door zoveel overgave
onze slagschaduw delgde
het duister deed vluchten - 

het licht van de morgen
lacht:

zie de mens

dinsdag in de Stille Week: delen wat je hebt

Wietske de Nachtegaal vertelt in haar blog 'Nomade in de polder' over haar ontmoeting met Petra Hubbeling:

Petra Hubbeling

Petra is Boeddhistisch zwerfmonnik, zo omschrijft ze haar huidige staat van zijn. Wat heb je nodig in het leven en wat kan weg, omdat het altijd wel ergens te leen of digitaal te verkrijgen is? Ik noemde mijn verzameling boeken, die ik vlak voor een verhuizing allemaal las en waarvan ik driekwart naar De Slegte bracht. Ik koesterde ze, maar – naar bleek – uit nostalgie. De inhoud was gedateerd, in deze tijd soms dubieus en ze staan allemaal op internet of in de biep. Verlicht leefde ik verder.
 Het bleek peanuts vergeleken bij waar Petra mee bezig was. Ze gaf haar vaste baan op, werkt als zelfstandige en vrijwilliger en verkocht een aantal maanden geleden definitief haar huis. Met name de financiële verlichting kon ze mij als zzp-er in crisistijd aanraden. Met haar auto trekt ze op haar regelmatig terugkerende verhuisdag van oppashuis naar oppashuis. Nomade in de polder.
 Elke plek lijkt dan heilig. In die zin, dat je er alles uit kan halen wat er in zit. Zo ervoer ik het gesprek in Café Olivier met haar en andere relitweeps en de route Utrecht-Rotterdam in de bewuste auto. Geen tijdspassering, op naar het volgende event, maar discussiërend op zoek naar wat wezenlijk is en geweest was. We herdachten en passant op die snelweg ook even haar vader en mijn broer. Hoe dat zo kwam, kan ik eigenlijk met geen mogelijkheid meer terughalen.
 Petra verwacht dat we steeds minder nodig hebben, meer zullen delen en niet meer zo plaatsgebonden zullen zijn. Er valt immers zoveel via internet te regelen en te delen. Het spreekt mij wel aan om een bepaald concept te gaan leven en te zien welke nieuwe ervaringen dit oplevert. Zonder te bedenken waar het uit moet gaan komen. De pelgrims naar Santiago komen ook al eeuwen verlicht terug met de wijsheid, dat de weg gaan het doel geweest is en niet de bedevaartplaats zelf.

maandag in de Stille Week: psalm 118

psalm 118

Dank aan Hem, Hij is goed.

Hij vriend voor het leven.

Ik was wanhopig, ik riep

jij daar, en Hij gaf antwoord.
Ik ademde op, als nooit eerder
ik was niet bang meer, voor niemand.

Beter te schuilen bij Hem

dan te vertrouwen op mensen.

Beter te hopen op Hem

dan te vertrouwen op macht.

(..)

Open uw deuren voor mij

ik die hard ben geslagen
wil dank zeggen dat ik nog leef
ik wil niet dood, ik zal leven.

De steen die geen metselaar

kon gebruiken, werd hoeksteen.
Zo is het geschied van godswege -
begrijpen zal ik het nooit.

Huub Oosterhuis

Als een clown.. intocht op Palmzondag

Jesaja 50: 4-7, tekst op Palmzondag

 4 God, de HEER, gaf mij een vaardige tong,

waarmee ik de moedeloze kan opbeuren.

Elke ochtend wekt hij mijn oor,

zodat het toegerust is om aandachtig te horen.

5 God, de HEER, heeft mijn oren geopend

en ik heb geen verzet geboden,

ik ben niet teruggedeinsd.

6 Ik heb mijn rug blootgesteld aan mijn folteraars,

wie mij de baard uittrokken, bood ik mijn wangen aan.

Ik heb mijn gezicht niet verborgen

toen ze mij beschimpten en bespuwden.

7 God, de HEER, zal mij helpen,

daarom word ik niet gekwetst

en is mijn gezicht zo onbewogen als een rots,

want ik weet dat ik niet beschaamd zal staan.

Wie hoopvolle teksten zoekt kan goed terecht in dit gedeelte van Jesaja. Er staan prachtige zinnen in over iemand die een dienaar van God wordt genoemd. Zo is er in een eerder hoofdstuk te lezen dat hij zal zeggen tegen wie in het duister verblijft ‘Kom tevoorschijn!’en tegen gevangenen ‘Ga in vrijheid!’.
Het is iemand die echt luistert en die de juiste dingen zegt. Aandachtig luisteren en iemand opbeuren – het één kan niet zonder het ander. Deze dienaar van God kan het.

Maar het kost hem wel iets, deze openheid. Als lezer wordt je erdoor overvallen, hoeveel het hem kost. In één adem gaat het over mishandeling en beledigingen. Wat een omslag ineens..

Deze mens die open staat en gevoelig is voor het leed van anderen doet me denken aan een dwaas, een clown. De clown is een spiegel van de onhandigheid van ons allemaal. Hij laat zien hoe wij het goed bedoelen, maar dat wij toch steeds struikelen. Hij laat de tragiek zien van kwetsbare en onhandige mensen.
En wij lachen erom. Het lucht op om erom te lachen. We trekken aan zijn baard..

Maar dan komt er een moment dat het omslaat. Een moment waarop het pijnlijk wordt om die kwetsbaarheid aan te zien. Het lachen houdt op en er sluipt woede in. De dwaas moet de mond gesnoerd, voordat we ons te bewust worden van ons falen. De dwaas wordt weggehoond, op straat te pakken genomen, of weggepest.

Jezus die op een ezeltje Jeruzalem binnenrijdt.. het is ook een dwaas beeld. Niet koninklijk, hoog te paard, maar met zijn voeten slepend door het stof. Hoe lang duurt het voordat zijn kwetsbaarheid en openheid zich tegen hem keert? Voor het ‘hosanna!’ verandert in ‘hij moet weg!’ ?

Ds. Rebecca Onderstal, Cothen

geschreven voor het 40 dagen boekje van de Krommerijnstreek

Een sterk merk..

 Het klooster is een sterk merk.. niet alleen trekken hippe BN-ers zich er een week terug in stilte (om er een stuk rustiger uit te komen) Het is de eeuwen door een plaats waar reizigers, outlaws en Godzoekers terecht kunnen. Een plek die buiten de kerkelijke hierarchie valt en waar kloosterlingen zich van de regels daarom niet veel aan trekken. Als tiener kwam ik voor het eerst bij de Benedictijnen in Oosterhout, en kwam er vele malen terug. Ik ging naar Taizé en het voelde daar steeds weer als thuiskomen. In retraitecentrum de Spil stonden kapel en eettafel vlakbij elkaar. En een reis naar gemeenschap van Iona leerde me geloven onder de blote hemel, wandelend in de natuur. En Keiland, ook zo'n plek met een gebedsritme en ontmoeting, alleen dan in tenten op een eiland.

Het klooster - in allerlei meer of minder klassieke variaties - is een constante in mijn leven, op de achtergrond. Een plek om even te schuilen in de regelmaat en de vanzelfsprekendheid van het gebed. Een plek om het voornemen te vernieuwen om ruimte te maken voor God in het dagelijks leven. Alleen houd ik de discipline moeilijk vol, in een klooster is er de gemeenschap die me omgeeft. Terwijl het verlangen er wel is, overheerst thuis de neiging om snel aan het werk te gaan. Geen tijd om te bidden; ik zit al half achter het bureau en blijf er hangen, opgeslokt door alles wat zich aandient.

Soms droom ik van een klooster hier in Cothen. De kerk - een plek om te bidden. De grote tafel in de pastorie - de refter, de plek waar gepraat, gedronken en gegeten, gedeeld wordt. De wandelpaden om het dorp heen - een grote kloostertuin om tot jezelf te komen.
Zo gek is het idee niet. In Friesland is net Nijkleaster gesticht, rondom de kerk van Jorwerd. Een begin van een klooster, met een wekelijkse wandeling (kloosterkuier) en gebed, en een maandelijkse ontmoeting. Een klooster zonder kloostergebouw.

Zin in Wijk bij Duurstede doet mijn kloosterdroom soms de aarde raken. Via internet wordt wie wil een moment van bezinning aangereikt, een ritme; deze weken voor Pasen elke dag om 8 uur. Maandelijks kun je in de kerk de stilte zoeken, maandelijks is er  gesprek over dagelijks geloven. De pastorie is een plek waar velen met elkaar in gesprek zijn geraakt. Het huis en de tuin geven letterlijk en figuurlijk ruimte; je krijgt er lucht. Een plek die inspireert. Kerk en pastorie, waar al eeuwen gebeden wordt, gestudeerd in de bijbel en nagedacht over het leven.

In juni komt er een retraitedag. Een dag kloosterritme, gewoon in Cothen: bidden in de kerk, wandelen om het dorp, praten en eten aan de 'pastorie-tafel'. Een ZIN-dag. Overbodig te zeggen dat ik er zin in heb.

Lord of the Dance; Jezus de dansmeester

Een dansende Jezus die ons als de dansmeester ten dans vraagt.. wat een mooi beeld vind ik dat. Hij is degene die lijdt met ons, maar hij neemt ons ook bij de hand in het genieten van het leven. Hij leert ons het de danspas van het volle leven... geen angst, geen reserve, maar overgave.

Er zijn geen woorden nodig; in dans wordt voelbaar hoe de beweging van het leven is. Verlangen naar een ander, de vreugde van het vinden en het gemis van de verwijdering; het loopt vloeiend in elkaar over. We dansen op de klanken van het Hooglied een dans van toenadering en verwijdering, een dans van verlangen naar de Eeuwige.

Jezus, Lord of the Dance - pak ik zijn hand?

Dans, en weet dat je bestaat
dans een dans op hete kolen
dans de gaten in je zolen
dans tot de planeet vergaat

dans als alles is gezegd
dans tot je de tijd vergeet
dans zoals je ademhaalt
dans tot je de weg weer weet


dans om nooit meer stil te staan
dans de sterren en de maan
dans de bomen en het bos
niets meer vast en alles los.

Ingmar Heytze

Op zoek naar God

Vijf jonge vrouwen met de status van 'Bekende Nederlander' in een klooster, een week lang in stilte  'Op Zoek Naar God'; dat zorgt voor bijzondere televisie. We zien hun weerstand, hun verdriet en slappe lach, hun opstandige vragen en serene antwoorden. 

'Dancing Jesus'

En ik voel de weerstand al kijkend mee. Waarom is het in een klooster allemaal zo ingetogen en serieus? Is God ook zo - kan er geen gegiechel of rondedans vanaf? Is God alleen te vinden waar mensen stil en sober leven? Als er gevreeën wordt, gefeest of gedronken, als er scheurende gitaren klinken, gaat God dan snel een deurtje verder, of is Hij er ook te vinden?
De 5 society babes zoeken God in een klooster. Maar de beelden laten zien dat ze vooral zichzelf tegenkomen. De stilte is een spiegel waarin ze hun eigen onrust, verdriet of vragen niet kunnen ontlopen. En de vervreemding die het klooster met zijn bijna-wereldvreemde rituelen en gewoontes oproept maakt de vragen nog groter. Als een kat in een vreemd pakhuis gaan ze zich afvragen: maar waarom ben ik niet zo, wie ben ik eigenlijk?
Conlusie: de stilte is een spiegel waarin je vooral jezelf helderder in beeld krijgt. Maar God, is die er te vinden? Meer dan ergens anders?
Ik vraag het me steeds meer af.
Terwijl ik avonden met 'stilte en meditatie' aanbied - en zo vrolijk meelift met de hype - vraag ik me af of we niet 2 dingen door elkaar halen. God is overal te vinden. Wij hebben stilte nodig om onszelf niet te blijven ontlopen. Wij worden geholpen door de stilte om te ontdekken wat we nodig hebben. Maar God was er allang, overal om ons heen. En niet alleen waar mensen sober, serieus en stil door het leven gaan, maar ook waar ze zich niet kunnen inhouden en er spontane lachbuien losbarsten. 

Liturgie aan de borrel?

ZINborrel

Vrijdagmiddag, een groep van dertig mensen heeft zich verzameld in de oude pastorie, die verscholen ligt achter het oude protestantse kerkje van Cothen. Met een glas in de hand vormen ze een kring.

Ze zijn uitgenodigd voor een borrel (ZINborrel genoemd) die wordt georganiseerd ter gelegenheid van een nieuw netwerk, met een website die de naam www.ZINinWijkbijDuurstede.nl draagt. Het is een netwerk voor online en offline ontmoeting en inspiratie. Online wordt er inspiratie aangeboden; wie wil kan dit wekelijks ontvangen. Offline zijn er gesprekken rond thema’s die geloof en dagelijks leven verbinden, en avonden waar stilte en meditatie centraal staat. De online en offline activiteiten lopen al enige tijd, maar zijn nu verzameld onder een eigen naam.
Er is een divers gezelschap: leden van 2 verschillende protestantse gemeentes en mensen van buiten de kerk, die op een of andere manier betrokken zijn geraakt. Een groot deel kent elkaar niet.
Een kaars, een lied....

Ze vormen een kring, met een glas in de hand, als ik het woord neem voor een gezamenlijk moment.  Na een kort welkom steek ik een kaars aan, en verwijs naar het licht van Christus. Wat dat betekent verbind ik met een liedje, met een tekst van bisschop Tutu, muziek uit Iona (een Schotse gemeenschap) – ik zet het in, en wie het kent zingt mee: ‘Goedheid is sterker dan slechtheid… licht sterker dan duister.. hoopvol zijn wij, sinds Hij ons liefhad’. Ik spreek enkele woorden over ‘Zin’: wat zegt Prediker over de zin van het leven, en hoe spreekt Jakobus erover.
De (hippe, niet kerkelijke) ontwerper van het logo van ZIN vertelt hoe hij de gedachte achter ZIN vertaald heeft in beeld. Een betrokkene van het eerste uur leest een gedicht voor van Toon Tellegen, dat begint met de zin ‘een man vond de zin van het bestaan..’. Een andere betrokkene vertelt wat het netwerk voor haar betekent.
Dan is het tijd om de taart waarop het logo staat aan te snijden.
Vervolgens zet de ontmoeting met een glas in de hand zich voort, terwijl de taart rondgaat en we die delen.

Liturgie...?

Deze ZINborrel bevat, terugkijkend, meer liturgie dan ik me gerealiseerd had. Er zijn symbolen en woorden die ondubbelzinnig naar God verwijzen (licht van Christus, verwijzingen naar de Bijbel). Implicieter is de verwijzing in het lezen van een gedicht, het delen van de taart en het drinken van wijn in een kring. De borrel is een ‘evenement’: een in principe eenmalig gebeuren waar mensen speciaal voor zijn uitgenodigd. De vraag dringt zich op, of deze ontmoeting met een dergelijke ‘liturgie’ herhaalbaar is.

Herhaalbaar?
Hier verzamelde zich een groep mensen die deels met elkaar verbonden was, deels niet of heel losjes. Het netwerk waarvan ze het ontstaan kwamen vieren wil verbinding scheppen op de grens van instituten en groepen. Ontmoetingen rond de tafel en online verbinding (via de website, mail en facebook & twitter) houden zich niet aan de grenzen van bestaande groepen, aan het onderscheid wel/niet kerkelijk, of behorend tot die of die kerk. Ontmoeting vindt online plaats als het mensen uitkomt en offline op een avond door de week. Een vast traditioneel-kerkelijk moment in de week maakt er niet per se onderdeel van uit. Wel komen steeds weer bijbelverhalen op tafel, daarnaast worden uitdrukkelijk andere bronnen van gesprek aangeboord. Bij de wekelijkse online inspiratie wordt gebruik gemaakt van gedichten, van filmpjes en muziek. In de gesprekken komt de krant op tafel, worden tv programma’s teruggekeken, filosofie geraadpleegd. Er zijn avonden waar er geoefend wordt met vormen van meditatie.
Is er in dit netwerk van ontmoeting en online inspiratie behoefte aan vieren, en dan in de vorm van een borrel met ZINnig liturgisch moment? Liturgie met een glas wijn in de hand, rondom het licht van Christus – is dat aantrekkelijk voor wie niets of juist veel met de kerk heeft? 

licht van de dag

God zei: "er moet licht komen" en er was licht.
God zag dat het licht goed was, en hij scheidde het licht van de duisternis;
het licht noemde hij dag, de duisternis noemde hij nacht.

Het avond en het werd morgen. De eerste dag.

(een liedje meegenomen van Keiland - www.keiland.net)