Survivor

‘Ze zeggen vaak tegen je als je kanker hebt “Je moet positief blijven.” Maar dat is niet waar het om gaat. Het gaat om geluk hebben. Je hebt het niet in de hand, of je beter wordt of niet.’
Ik zit bij 2 mensen aan tafel die kanker hebben gehad. Dat ze genezen zijn is hun geluk. Het had ook heel anders kunnen uitpakken, want ze gaven hem maar een paar maanden nadat hij geopereerd was.
Positief blijven hoort wel bij hun leven nadat ze genezen zijn. Niet gaan zitten piekeren over wat er zou kunnen of had kunnen gebeuren. Het leven gaat verder.

Tijdens de SamenLoop voor Hoop heten degenen die kanker hebben of hebben gehad ‘survivors’ – overlevers. Niet omdat ze het verdienen om te genezen, omdat ze zo hard gevochten hebben of zo positief zijn gebleven. Ziekte verdient niemand en van genezen worden ben je – helaas –niet verzekerd door je best te doen.
Suvivors zijn mensen als ik, als jij. Het kan iedereen overkomen dat je ziek wordt.

Survivors laten zien dat ziek zijn deel is van ons leven; niet hùn leven, maar òns leven. Als dorp, als familie, als buurt, als samenleving is kanker deel van òns leven. Ziekte in allerlei vormen is iets om bij stil te staan. Ik hoorde een survivor vertellen hoe er mensen waren die aan de overkant van de straat voorbij liepen en hun hoofd afwendden toen ze ziek werd. Misschien wisten ze niet wat ze moesten zeggen. Maar als je echt wilt luisteren kun je bijna niets verkeerds zeggen.

Survivors laten zien hoe je leeft met ziekte. Met pijn, met machteloosheid en onzekerheid. Hoe je blij kunt zijn met goed nieuws, en kunt voelen dat je ondanks alles leeft. Hoe kleine dingen een heel andere betekenis krijgen.
Survivors laten zien hoe je leeft met de littekens als je genezen bent, met de herinneringen, met het besef van kwetsbaarheid.
Van survivors kun je leren hoe je leven moet.

Op 21 en 22 mei wordt in Cothen / Wijk bij Duurstede / Langbroek voor het eerst een SamenLoop voor Hoop gehouden. Het is een 24 uurs wandel-evenement met als motto 'Loop mee en sta stil bij kanker'. Meer info: www.samenloopvoorhoop.nl/cothen 

Dit filmpje (van een SamenLoop in Giessenburg) geeft een goed beeld van wat een SamenLoop inhoudt. 

Koffie met de buurt

Het was zomaar een idee dat voor de zomervakantie ontstond: "Laten we de buurt op de koffie vragen." We maakten een uitnodiging, bedachten wat activiteiten zoals een rondleiding en het versieren van cupcakes en stuurden een berichtje naar de krant.
Toen ik de vrolijk uitgevallen uitnodigingen door wat brievenbussen schoof realiseerde ik me ineens: de kerkdienst staat er helemaal niet op! Hadden we de buren niet moeten uitnodigen voor de dienst, of die tenminste moeten noemen? Of is het juist goed om alle ruimte te laten om alleen te komen koffie drinken? Want dat wij er om 10 uur al zijn en iets doen waar ze welkom bij zijn, dat weten ze toch wel...? Of niet?

Het was een mooie viering met als thema vergeving - actueel genoeg eigenlijk. Toen we in de kring stonden en brood en wijn bijna rond was sloeg de klok elf keer. Ik schrok ervan. Wat als de buurt stipt op tijd op de stoep stond? Dan vonden ze de deur dicht..dat was nou net niet de bedoeling.
Voor we het slotlied in zetten zei ik dan ook: "Zet de deuren maar alvast open". En toen de koster de deur opentrok bleken er twee mensen in het halletje te staan. Ze kwamen nog even binnen voor het slotlied en de zegen.

Toen we allemaal weer buiten stonden kwamen er meer buren aangewaaid voor de koffie. Misschien was het juist wel doordat ze gewoon voor de koffie waren uitgenodigd, dat ze zich welkom voelden. Niet thuis in een kerkdienst thuis voelden ze zich wel van harte uitgenodigd door de mensen van de kerk.

Het was bijzonder om op zondagmorgen kerk en buurt zich te zien mengen met elkaar. Buren kwamen elkaar tegen in de tuin van de kerk. En het voelde eigenlijk heel gewoon...

mediteren in een dorpskerk, artikel

Een gemeentelid die van mijn generatie is vertelde me dat ze zich schuldig voelt omdat de dienst op zondagmorgen haar zo weinig doet. Ze keek me verontschuldigend aan: ‘De preek, daar kan ik gewoon niets mee’. Ze bleek wel op zoek naar rust en stilte. Het was voor haar een hele opluchting dat de doordeweekse stilte-avonden in ons dorp wat mij betreft ook ‘kerk’ mogen heten. 
De momenten van stilte in een kerkdienst zijn de afgelopen jaren voorzichtig langer geworden. We beginnen ermee, voor de begroeting. Dat is voor velen een kostbaar moment geworden. Als voorganger doe ik mijn best om die stilte niet te kort te maken. Ik wacht of ik vogels hoor, en voor ik begin te praten haal ik nog een keer diep en rustig adem, en rek het zo nog even. 
Een enkele keer is er in een speciale dienst een uitgebreide stilte ter overdenking. Dat is voor de meesten in mijn dorpsgemeente nog een beetje wennen. En meditatie durf ik het niet te noemen.
Toch begonnen we een aantal jaren geleden met stilte-avonden, eens per maand, waar gemediteerd wordt. Ik betrap me er op dat ik in de aankondiging op de website en in de krant het woord ‘mediteren’ weglaat. Omdat ik bang ben dat het mensen afschrikt. Of ik noem het wel maar zeg erbij, dat er geen ervaring vereist is. De insteek van de avonden is zo laagdrempelig mogelijk. Wel christelijk, maar open voor wie zoekend is. Het heeft het karakter van een ‘inloop’, zonder verplichtingen. Inmiddels vinden ze plaats onder de vlag van ‘ZIN in Wijk bij Duurstede, ontmoetingsplek voor ZINzoekers’, een pioniersplek.

foto: Dirk-Jan Kraan

Aan de ene kant hopen we mensen aan te spreken die niet snel naar een klassieke kerkdienst zullen komen. Mensen op zoek naar balans, stilte en inkeer maar wars van het instituut. Tegelijk is de vorm aantrekkelijk voor kerkelijke mensen die verdieping willen, anders dan in een zondagse viering. De doordeweekse stilteavond kan voor hen een poging zijn om geloven een plek te geven in het doordeweekse ritme, om te oefenen in verstilling.  
Dit zijn heel verschillende groepen. Of raken ze elkaar toch?
Al doende maak ik – intuïtief – allerlei keuzes.
Ruimte
De stilte avonden vinden plaats in de kerk. Het is een klein, oud, sfeervol gebouw dat warmte uitstraalt. Je voelt de ‘wolk gebeden’ van eeuwen er hangen. Het licht kan er gedempt worden en er kunnen kaarsen aan. Het kerkgebouw heeft talent voor stilte, hoewel daar op zondagmorgen vaak niet veel van te merken is. Dan wordt de tijd voor en na de dienst vooral benut om met elkaar bij te praten, naar goed protestants gebruik. 
Het kan er wel eens koud zijn in de winter, dus zorg ik dat ik extra omslagdoeken bij me heb. Want mediteren terwijl je een koude stroom langs je rug voelt gaan, dat werkt niet.
We zitten bij de meditatie in de banken of op stoelen. Ieder zoekt zelf een plekje. Zorg voor een goede houding is een onderdeel van de avonden, maar de ruimte is niet zo geschikt om op de grond – op meditatiebankjes of kussens - te mediteren. Bovendien is het een hele stap om die te gaan aanschaffen. Dus we doen het met de kerkbanken en –stoelen, hoewel misschien niet ideaal. Er is een prima installatie om muziek af te spelen gelukkig, want meditatieve muziek maakt altijd deel uit van de avond. 

Totnutoe heb ik ervoor gekozen ieder vrij te laten in het zoeken van een plekje. De een schuift wat verder naar achteren in een bank, een ander komt op een stoel vooraan zitten. Inmiddels vraag ik me af of het toch niet beter is de deelnemers uit te nodigen een kring te vormen. Wie liever eerst toekijkt kan altijd nog wat meer afstand nemen. 
De inrichting van de kerk wordt voor een stilteavond enigszins aangepast. Op de tafel staat de gebruikelijke Paaskaars, maar daarnaast zet ik een icoon neer (de vriendschapsicoon uit Taizé) en een vriendenkring. Soms staan er ook bloemen; van kloosterlingen leerde ik hoe belangrijk schoonheid is voor de ziel. 
De avond begint altijd met het aansteken van licht. De Paaskaars en een lichtje voor de icoon branden al als bezoekers binnenkomen en er klinkt meditatieve muziek die een stille bepaalde sfeer schept. Het aansteken van licht markeert het begin van de meditatie.
Ontmoeting 
Elke stilteavond begint met koffie in de consistorie van de kerk. In de aankondiging wordt gemeld dat ‘elkaar ontmoeten’ onderdeel uitmaakt van de avond. We maken een rondje om ons aan elkaar voor te stellen. De samenstelling van de groep is steeds weer anders. De hoeveelheid bezoekers kan variëren van 3 tot 10 ongeveer. 
Bij de koffie vertellen we over wat ons bezighoudt en wat we hier zoeken. Dat kan via een informeel gesprek of met behulp van een kleine werkvorm. Vaak vertel ik iets inhoudelijks over meditatie. En verder leg ik uit wat we precies gaan doen als we in de kerk plaatsnemen. . 
Bij mezelf bemerkt ik altijd een aarzeling als we ons verplaatsen naar de kerk. Misschien hoort dat onlosmakelijk bij de stilte; je moet een drempel over om die aan te gaan. 

Na het aansteken van licht luisteren we naar muziek, ‘om te landen op de plek waar we zitten’ zeg ik er meestal bij. Het kan Taizé muziek zijn, of instrumentale muziek. 
Wat volgt is een oefening om goed op de stoel te zitten (de voeten op de aarde, de kruin naar de hemel gericht), het lijf te ontspannen en bewust te worden van de ademhaling. Het is bijzonder en ook wel een beetje ‘gek’ om zo met je lijf bezig te zijn in een ruimte waar men doorgaans gedachteloos in een bank zakt.
We nemen de tijd om een stille houding aan te nemen. Ik lees een tekst voor, meestal uit de Bijbel en nodig mensen uit om op de tekst te ‘kauwen’ zoals dat in de lectio divina gebeurt, om te ervaren wat de tekst hen op dit moment te zeggen heeft.  
Bijbel 
Het is een bewuste keus om steeds weer de Bijbel open te slaan tijdens de stilte avonden. Steeds weer vraag ik me af, of het niet teveel is. Komen mensen niet vooral om tot zichzelf te komen? Is de stilte op zich genoeg? Hebben ze ruimte voor en behoefte aan ‘input’? 
Steeds leg de keus uit (vooral aan mezelf?) en vertel dat meditatie een vorm van concentratie is die op zich kan staan, maar waarbij je ook ruimte kunt maken om aangesproken te worden. Meditatie kan zijn: vertrouwen op en verlangen naar Gods aanwezigheid. Omdat er ook mensen kunnen zijn die niet in God geloven ben ik voorzichtig in mijn bewoordingen, om ruimte te laten voor wie het anders beleeft.
Er is nog een ander motief: ik geloof in de kracht van bijbelverhalen. En ik heb gemerkt dat die verhalen anders en soms intenser binnenkomen als ze zonder uitleg klinken, in de stilte. 
Na muziek is er ruimte om in een kring kort een ervaring te delen. Dan sluiten we af met een avondgebed. Wie wil mag aan kaarsje aansteken en daar een intentie bij uitspreken. Ik laat ruimte voor wie daarbij niet tot God bidt. We zingen een avondlied en gaan met een zegen naar huis. 
In deze afsluiting kan wat in de meditatie opgekomen is of wat bezoekers aan zorgen mee naar binnen namen gedeeld worden met elkaar, en met God. Het is vaak ontroerend; hier vanuit de stilte gebeurt kerk. 

verschenen in: Meditatief leven jaargang 5 nummer 2 "Mediteren en de kerk". 

Cothen langs de missionaire meetlat

Finn

Wat als je door de dood van een geliefde met meer losse eindjes achterblijft dan je hanteren kunt? In In de familiefilm Finn – die zaterdag 7 december in première ging – is te zien hoe de hoofdpersoon (een vader die alleen met zijn zoontje Finn achterblijft) zijn dromen ver weg stopt, achter slot en grendel in een kast. Pas als zijn zoon op zoek gaat naar de sleutel verandert er iets..

Het slot van deze film werd in mei in ons Cothense kerkje opgenomen. En niet alleen het kerkje in kerstsfeer speelt een glansrol in de film, ook mijn eigen dochter en haar vriendinnen werden van het kerkplein geplukt om te figureren in de slot scène in de kerk.

Veel redenen om te gaan kijken dus...
Misschien is het omdat ik in de afgelopen maanden veel families mocht begeleiden bij afscheid dat de film me zo ontroerde.
Als de dood zijn klauwen in je leven zet en iemand meeneemt die je niet missen kunt, hoe ga je dan met die machteloosheid om? Een fout die je maakte, een beslissing die je nam krijgt groot gewicht – want je kunt het niet overdoen. Was het jouw schuld? Heb je wel het goede gedaan?

Een mens doet wel vaker niet precies het goede, maar nu komt het er ineens op aan... Hoe kun je verder leven met de keuzes die je maakte?

In de film Finn zie je een man zijn dromen achter slot en grendel stoppen. Er kleeft schuld aan die dromen.. De vraag: had ik anders moeten handelen is te pijnlijk en dus doet hij de deur dicht. Geen vragen, geen dromen, en ook geen muziek meer in zijn leven.
Finn, zijn roodharige zoon van 9 is een dromer zonder dat hij het doorheeft. Hij droomt verzoening met het verleden – de dood is voor hem geen beletsel. 
Het ontroerde me, hoe tijdens de slotscène in de kerk de sleutel naar verzoening met het verleden gevonden wordt. Als Finn op zijn viool speelt gaat de deur van het slot.
In mijn gedachten trokken al die mensen voorbij van wie ik het verdriet heb leren kennen in de afgelopen maanden.

Op 6 mei werden de opnames voor Finn in de kerk gemaakt. Twee weken later zetten we de kerkdeuren open voor wie geschokt was door de vondst van 2 lichamen in Cothen. Nederland leefde mee met het drama van een vader en 2 zonen, en met een moeder (en vele anderen) achterblijvend met vragen.

Finn is een film die hoop geeft, dat de muziek in een leven terug kan komen...  

in de krant: het verdriet van Cothen

Vandaag in het AD / Utrechts Nieuwsblad:

kloosterdag: heilige ruimte

Maanden geleden schreef ik:
“Soms droom ik van een klooster in Cothen. De kerk – een plek om te bidden, een paar keer op een dag. De grote tafel in de pastorie – een soort refter, waar gepraat, gedronken en gegeten wordt, waar de vragen van geloven hier en nu gedeeld worden. De wandelpaden om het dorp heen – een grote kloostertuin om tot jezelf te komen. Het geheel: een plek waar je God en mensen ontmoet, en waar je zo de ruimte vindt om tot jezelf te komen.”

Op zaterdag 1 juni was het zover: vanuit ZIN in Wijk bij Duurstede werd een kloosterdag georganiseerd. 
Een klein groepje maakte kennis met elkaar aan de grote tafel van de pastorie, en verplaatste zich daarna naar het Cothense kerkje voor het eerste gebed.
De gebeden vormden de ruggegraat van deze dag. Aan het begin, voor het middageten, aan het einde van de middag en voor vertrek in de avond zaten we in een kring in de kerk. We luisterden naar het verhaal van Elia uit 1 Koningen 19 (waar hij eerst niet meer verder wil, dan nieuwe energie krijgt van een engel, op weg gaat en dan God ontmoet in een milde bries), waren stil, zongen en baden met elkaar.
De gebeden maakten van deze dag 'heilige ruimte': ruimte die apart gezet is, anders dan het gewone. Ruimte om tot jezelf te komen, nieuwe mensen te ontmoeten en God te ervaren in het dagelijkse.
In de open en persoonlijke gesprekken over de vraag 'wat is jouw bron' en 'hoe ga je met kwetsbaarheid om' kwam God niet uitdrukkelijk ter sprake. Hij werd niet bij name genoemd. In de gebeden gebeurde dat wel. Wat onuitgesproken was werd benoemd in lied, gebed en lezing uit de Bijbel. 

Tussen de gebeden werd er gewandeld, heerlijk gegeten en wijn gedronken, van de zon genoten, veel gepraat met elkaar. Afspraak was: deze dag mag je tijd voor jezelf nemen èn tijd voor God. De een deed dat door gesprek, de ander door in een hangmat te liggen of door over het water van de Krommerijn te staren, weer een ander ging even rustig in de kerk zitten. 

Een paar momenten ontroerden me erg: 
De openheid waarmee iemand deelde wat haar op dit moment moeilijk valt. Tranen die gedeeld werden.
De overvloed van al het eten dat door de deelnemers was meegebracht en het gebed dat we hand in hand zongen rond de tafel.
De manier waarop ieder zelf een manier vond om - tijdens de laatste ontmoeting in de kerk - aan haar buurvrouw een zegen met water door te geven. 

Dankbaar sloten we de dag af. Mooi hoe één dag heilige ruimte genoeg kan zijn om op adem te komen..


Een deelnemer schreef een mooi verslag van de dag - je leest het op de website van ZIN in Wijk bij Duurstede. 
Daar is ook het programma van deze dag te downloaden.

In de krant.. de rol van kerken bij een crisis

De kerk als ruimte voor het delen van de vragen

Hanneke Goudappel

donderdag 23 mei 12:45

Ineens komt iets waar je van afstand naar hebt gekeken, je eigen wereld binnen. Zo omschrijft ds. Rebecca Onderstal uit Cothen het moment waarop de lichamen van de broers Julian en Ruben uit Zeist vlak buiten het dorp werden gevonden.

De lichamen werden zondag door voorbijgangers gevonden. ,,Die zondagmiddag hadden we als kerken van Wijk bij Duurstede en omgeving een grote pinksterviering op de markt in Wijk bij Duurstede. Daar was ook gebeden voor de kinderen. We waren aan het opruimen toen het bericht kwam dat de lichamen mogelijk waren gevonden.”

Schrik

Wijk bij Duurstede had al een extra betrokkenheid bij de situatie, omdat de vader van de jongens hier vandaan komt, en er familie en vrienden van hem wonen. ,,Nu was ook mijn eigen gemeente Cothen, ineens verbonden aan het vinden van de jongens”, blikt ds. Rebecca Onderstal, predikant van de protestantse gemeenten in Cothen en Wijk bij Duurstede, terug. ,,Ik kwam met grote schrik thuis.”

’s Avonds twitterde de predikante: ‘Ik zet de deur van onze kerk maar open.. kaars aan.. #cothen #protestantsekerkaandeBrink’. ,,Daar kwamen ontzettend veel reacties op via de sociale media”, vertelt ze.

Vervolgens heeft ze met de burgemeester gebeld. ,,We zijn in Wijk bij Duurstede een paar jaar geleden gaan nadenken over de rol van de kerken bij een crisis. Na de Bijlmerramp heeft de Protestantse Kerk in Nederland daarvoor een cursus ontwikkeld. Die hebben we als kerken in Wijk bij Duurstede gevolgd. Alle kerken hebben toen de intentie uitgesproken dat wanneer er iets zou gebeuren, wij voor de pastorale zorg zorgen.”

Verdriet en vragen

De burgemeester nam het aanbod van Onderstal om de kerk open te doen, aan. ,,Ook de katholieke kerk was open. De Mariakapel bij deze kerk is eigenlijk altijd open.”

Op maandagochtend was het vooral de pers die naar de kerken kwam. ,,Later die dag kwamen er ook veel mensen die even een kaars wilden opsteken. Ze konden iets opschrijven als ze dat wilden. Daar werd veel gebruik van gemaakt. Het was tweede pinksterdag, en was weinig open waar mensen elkaar konden treffen.”

Het ging niet om grote stromen mensen die de kerken bezochten, zegt Onderstal. ,,Het ging in de protestantse kerk om tientallen, in de katholieke kerk kwamen er nog meer mensen. Geen ramptoeristen, maar mensen met verdriet en heel veel vragen. Je ziet bijvoorbeeld mensen voor wie deze gebeurtenis raakt aan oud verdriet. Aan iets heftigs wat ze zelf hebben meegemaakt. Ook kwam ik mensen tegen die zelf met een scheiding hebben te maken (gehad). De teneur was verbijstering.”

Koffie

Terugkijkend meent Onderstal dat de kerk openstellen het beste is wat je als kerkelijke gemeente kunt doen in een crisissituatie. ,,Veel meer hoeft niet. Zorg dat er kaarsjes zijn, zorg voor vrijwilligers en zet koffie.”

,,Ik vergelijk de kerk met een vriendenkring – een stenen beeld van mensen in een kring, die de armen om elkaar hebben geslagen, met in het midden het Licht”, zegt Onderstal. ,,In een situatie als deze zoeken mensen vaak naar schuldigen, op wie ze hun boosheid kunnen richten. De kerk is een plek die de ruimte biedt voor de vragen, en die ze openlaat. Een plek waar je een lichtje aansteekt, als teken van hoop, van verwachting, van de aanwezigheid van God.”

Burgemeester Tjapko Poppens van Wijk bij Duurstede heeft gisteren een bezoek gebracht aan de ouders van de vader van Julian en Ruben. Volgens de burgemeester heeft de Wijkse gemeenschap veel begrip voor het verdriet van de familie van de vader. Dat merkt ook Onderstal. ,,Het is onze verantwoordelijkheid om ook met hen mee te leven. Dit hebben ze niet kunnen zien aankomen. Familie en vrienden kenden de kinderen goed. Zij moeten hier ook mee verder.”

* verschenen in het Friesch Dagblad en op de website Het Goede Leven op 23 mei 2013

waar ze gevonden werden...

Vlakbij
in Cothen
een godverlaten plek

Als kinderen niet veilig zijn
als een mens geen uitweg ziet
als niemand het geroep hoort
als het stil geworden is..

Waar bent U?

Vogels fluiten
cellofaan om bloemen ritselt door de wind

Toen Abraham zich geroepen voelde
om zijn zoon te offeren
kwam God tussenbeide

Waarom nu niet?

Antwoord blijft uit
op onze vragen.
Stilte
in onze  kring.
Wind ritselt door het cellofaan

Houvast..
zoeken we
bij elkaar
bij het licht.

God,
laat niemand
nergens
godvergeten zijn

Tekst geschreven voor www.ZINinWijkbijDuurstede.nl na de vondst van de lichamen van de 2 vermiste broertjes Ruben en Julian in Cothen, 19 mei 2013

Vuistregels voor vrijwilligersbeleid in de kerk

In de protestantse gemeente Cothen willen we mensen werven met deze vuistregels in hoofd:

* De kerk is van Christus, niet van ons; laat dat ons bevrijden van de druk om het allemaal op onze schouders te nemen

* Kerk zijn we samen; het is een lichaam dat bestaat uit leden met een diversiteit aan talenten

* De kerkenraad is de spil maar niet de top en het draait niet om haar. De kerkenraad houdt het geheel in het oog, stimuleert en geeft richting.

* We doen wat we kunnen en zetten als het moet de tering naar de nering

* We werven mensen voor taken die bij hen passen en willen niet gefixeerd zijn op lege plekken / vacatures

* We denken vanuit mogelijkheden in plaats van tekorten, in vertrouwen op Gods Geest

'Het verdriet van Cothen' artikel in het AD/Utrechtsnieuwsblad, maandag 2 april 2012

Silent sky - stil onder de bomen

Silent Sky Project#44   October 2nd 2011, 2.45 - 3.15 pm,
9 participants, Cothen, The Netherlands

Wie had gedacht dat het op 2 oktober zo zomers zou zijn dat er geen wolkje aan de lucht was.. Daar lagen we, met een klein groepje, onder de oude bomen van de Bogerd middenin het dorp, naar de hemel te kijken. Een plek waar je anders omheen loopt of rijdt. Een lege plek middenin Cothen. Al eeuwenlang gemeenschappelijk bezit, 'gemeene grond'.  Waarvan het hek altijd open is, maar toch gaat niemand er picknicken, voetballen er geen kinderen. Een enkeling plukt de appels en peren die er voor het grijpen hangen. Maar de meeste mensen vragen zich verbaasd af, of dat ècht mag. Die boomgaard doet me een beetje denken aan het midden van een kloostergang; een tuin in het midden van het klooster waar je steeds langs loopt, onderweg van de enige bezigheid naar de andere. Een lege plek. 

Nu was die stille plek even van ons, de deelnemers aan het Silent Sky project#44*. Onder begeleiding van kunstenaar Rob Sweere - de bedenker van deze 'belevingskunst' - waren we in het hoge, ongemaaide gras gaan liggen. Om een half uur stil te zijn. Om ons heen het rumoer van een mooie zondagmiddag: auto’s, fietsers, kinderen.. Alleen wij waren stil. Alleen wij lagen languit in het hoge gras. Alleen wij richtten onze blik omhoog. Stilgevallen in een wereld vol beweging, een doelgerichte wereld, lagen we daar precies 30 minuten lang nutteloos van de rust te genieten. Ik lag onder een perenboom en zag de zon-beschenen blaadjes bewegen door de wind. Hoog boven ons vloog een roofvogel. Zou hij ons zien? Af en toe plofte er een peer in het gras. Er lag niemand onder..

Een klein groepje; er kwamen geen drommen mensen om met de hemel in gesprek te gaan. Ik was bijna bezweken voor de verleiding van het grote getal en hoopte in mijn ambitie alle zoekers van het dorp te bereiken. "We willen als kerk graag open en gastvrij zijn voor wie maar zoekende is naar wat er ‘meer’ is in het leven, ook buiten de kerkmuren. Vandaar deze activiteit, middenin het dorp" schreef ik in de uitnodiging.

Maar nee, besefte ik, liggend op mijn rug onder een perenboom: hier kwam geen massale beweging op gang. Hier ging een klein groepje even tegen de stroom in. Gaan liggen waar anderen doorlopen, de blik omhoog in plaats van vooruit, stilte in plaats van een woordenstroom.. Zou het verhaal over dit half uur stilte, of de foto ervan, mensen aan het denken zetten? 

Een gedicht van Guillaume van der Graft: 

Zolang er nog ergens iemand bestaat
met wie ik als mens kan spreken
vind ik ook wel een stilte
midden op straat
een stilte die niet kan breken.Een kostbare stilte van zuiver glas
dat ik zelf
met mijn stem heb geslepen.
Als ik er niet was
en die stem er niet was
had niemand die stilte begrepen.

Maar als Hij er niet was
en Zijn stem was er niet
dan was er van stilte geen sprake.
Alleen maar van zwijgen,
zo hard als graniet
en dat kan je dood eenzaam maken.
Maar de stilte,
dat is een tweestemmig lied,
waarin God en de mens elkaar raken.

*Dit was nr. 44 in de serie Silent Sky Project# - Rob Sweere begeleidde sinds 2004 groepen op verschillende momenten over de hele wereld verspreid - deze serie vormt samen een kunstwerk, dat nog steeds groeit. Je vertrouwde omgeving anders beleven, samen kijkend naar dezelfde hemel, dat is kort gezegd het doel van het project.

Stil vallen
uit de woordenstroom stappen
en ervaren wat dat doet
met je

De blik omhoog
naar de hemel
en ervaren wat dat doet
met je
Liggen languit
op de aarde
een half uur lang
en ervaren wat dat doet
met je

Verbonden
met wie naast je ligt
nu
of eerder
later
ergens
op aarde

Verbonden met de hemel

tranen

Bij het herdenken van Mark van Dam, op openbare basisschool de Toermalijn

Ik huil een potje
ik huil een potje
ik huil een potje bij elkaar
Het komt zo uit mijn ogen
je mag ze nu weer drogen
want ik ben met huilen klaar.

Ik heb een traan voor de dag
en een traan voor de nacht
een traan voor als ik verdrietig ben
en één waardoorheen je lacht,
een traan voor m’n au
en voor ‘waar blijf je nou’
een traan voor ‘ik wil dat niet’
en ook een traan die niemand ziet.  Connie Vollenhoven

Kennen jullie het verhaal van de regenboog.. dat er aan het eind iets staat..
als je de boog volgt wat vind je dan misschien..?

Ja, ze zeggen: een pot met goud.
Maar ik denk dat er nog een potje staat – een klein potje, een tranenpotje, met tranen die eerder van zilver lijken.
Een potje waar de tranen die je huilt als je verdrietig bent, of boos, of in de war, in vallen. Ze worden zo door de regenboog meegenomen en opgevangen en bewaard.

Want die regenboog, dat zijn eigenlijk allemaal druppeltjes water, druppeltjes water waar de zon door schijnt. Een boog van tranen.. regen-tranen en zonnestralen tegelijk. Want als het regent en tegelijk de zon schijnt, dan verschijnen die mooie kleuren aan de hemel.

Elke traan omdat je iemand mist die heel bijzonder was, die traan is ook heel bijzonder – als de zon erop schijnt zie je alle kleuren van de regenboog.

Elke traan is kostbaar.. en in elke traan zit ook een stukje zon.. daarom is er dat tranenpotje aan het einde van de regenboog.

Wij sturen straks ballonnen naar de hemel, in de kleuren van de regenboog..
en denken aan Mark die niet meer bij ons is.

Misschien is hij daar wel, dichtbij de zon, en de sterren
en waait de wind onze ballonnen en onze gedachten naar hem toe..

We hopen zo dat hij daar niet alleen is;
dat hij mag spelen in het licht, bouwen en skelteren,

dat hij rusten mag, gewiegd door de wolken.
Mark is gegaan, en wij hopen dat hij gekomen is op een plek waar het mooi is.

‘Je moet wel gaan om er te komen’.. hij zei het zelf.